Werkvorm bronnen

Controleer je internetbron voordat hij beleid wordt.

Deze werkvorm hoort bij digital literacy. Deelnemers leren een bron niet alleen te lezen, maar ook te onderzoeken.

Casus

Een rapport lijkt bruikbaar. Maar wie zit erachter?

Je vindt online een rapport over verkeersveiligheid. De titel is zakelijk, de grafieken zien er professioneel uit en de conclusie past precies bij het beleidsvoorstel dat je al overweegt.

De vraag: mag dit rapport als onderbouwing in een adviesnota?

Stap 1

Lateraal lezen

Laat deelnemers niet op de site zelf blijven hangen. Ze zoeken buiten de bron naar:

wie de maker of financier is;
welke belangen zichtbaar zijn;
of andere betrouwbare bronnen het rapport noemen;
of de gebruikte data controleerbaar zijn;
of conclusies verder gaan dan de data toelaten.

Stap 2

AI als zoek- en vraaghulp

Prompt: Help mij een bron kritisch te beoordelen. Geef mij zoekvragen en controlevragen om de maker, financiering, methode, data en mogelijke belangen van deze bron te onderzoeken. Trek nog geen conclusie over betrouwbaarheid.

Goede AI-output geeft vooral vragen en zoekrichtingen, geen snel oordeel. Wantrouw antwoorden waarin AI zonder controle zegt dat een bron betrouwbaar is.

Stap 3

Beslis over bruikbaarheid

De bron krijgt één van drie labels:

Goed bruikbaar: transparant, controleerbaar en relevant.
Alleen met voorbehoud: nuttig, maar belang of methode moet expliciet worden genoemd.
Niet gebruiken als bewijs: te onduidelijk, te sturend of niet te controleren.