Cursusroute
De voorlopige opzet van de cursus, met modules en didactische lijn.
Naar routeCursus in ontwikkeling
Kritisch denken voor mensen die beleid maken.
Een werkruimte voor een cursus over beleidsdenken, adviesnota's, argumentatie en nuchter gebruik van AI.
Centrale vraag
Hoe nemen beleidsmakers betere beslissingen en schrijven zij betere adviezen?
Door kritischer te denken, beter te argumenteren en AI te gebruiken als hulpmiddel zonder het oordeel uit handen te geven.
Van schrijftraining naar denktraining
Schrijven blijft belangrijk, maar de kern verschuift naar redeneren, beoordelen en besluiten.
AI hoort erbij, maar niet als autopilot
De cursus leert wanneer AI nuttig is, wanneer niet, en hoe je output kritisch controleert.
Beleid is het oefenterrein
Deelnemers werken met nota's, voorstellen, aannames, belangen, bewijs en bestuurlijke keuzes.
Werkruimte
Wat er nu ligt.
Deze site ordent de leerroute, de oefenbank, de bestaande presentaties en de materialenbank.
Onderwerpen
De inhoudelijke kaart: statistiek, inductie, deductie, drogredenen, broncontrole en AI.
Naar onderwerpenOefenbank
Alle 44 gevonden oefeningen plus drie uitgewerkte werkvormen.
Naar oefeningenPresentaties
De 8 bestaande presentaties als bouwstenen voor lessen.
Naar presentatiesMaterialen
Artikelen, readers, boeken en losse bronnen voor de cursus.
Naar materialenVier leerlijnen
De cursus verbindt denken, schrijven, beleid en AI.
Niet als losse thema's, maar als één werkproces: probleem begrijpen, redenering toetsen, advies formuleren en AI verantwoord inzetten.
Redeneer beter
Maak aannames, belangen, onzekerheden en alternatieven expliciet voordat er een advies ontstaat.
Schrijf scherper
Vertaal analyse naar nota's en adviezen waarin de beleidskeuze logisch, toetsbaar en bruikbaar is.
Gebruik AI als tegenlezer
Laat AI argumenten testen, ontbrekend bewijs signaleren, scenario's verkennen en vragen terugstellen.
Blijf eigenaar van je oordeel
Controleer AI-output op verzinsels, tunnelvisie, framing, brongebruik en bestuurlijke gevoeligheid.
Conceptprogramma
Zes compacte modules met directe toepassing op beleidswerk.
Elke module levert een praktisch instrument op: een checklist, analysevorm, promptset, nota-opzet of beoordelingskader.
Het beleidsprobleem scherp krijgen
Probleemdefinitie, doel, doelgroep, belangen, constraints en wat er echt besloten moet worden.
Argumentatie en bewijs beoordelen
Claim, reden, bewijs, tegenargument, onzekerheid en de grens tussen feit en interpretatie.
Biases en drogredenen herkennen
Framing, confirmation bias, schijnzekerheid, valse dilemma's, hellend vlak en autoriteitsargumenten.
Van analyse naar adviesnota
Structuur, beslisinformatie, scenario's, risico's, bestuurlijke taal en concrete aanbevelingen.
AI als denk- en schrijfhulp
Prompten voor analyse, tegenvragen, revisie, samenvatting, argumentatiescan en kwaliteitscontrole.
Kritisch kijken naar AI
Hallucinaties, broncontrole, bias in output, privacy, verantwoordelijkheid en professioneel oordeel.
Oefenbank
Selectie uit de oefenbank.
Hieronder staat een korte selectie. De volledige inventaris staat op de aparte oefenbankpagina.
Argumentatiescan
Markeer claim, reden, bewijs en ontbrekende stap in een korte adviespassage.
Bias-jacht
Zoek in een beleidsvoorstel naar framing, selectief bewijs en impliciete aannames.
Drogredenen repareren
Herschrijf zwakke redeneringen tot toetsbare, verdedigbare argumenten.
Nota onder druk
Maak van losse analyse een kernachtige beslisnota met keuzes, risico's en advies.
Van oordeel naar onderbouwing
Vervang stellige formuleringen door onderbouwde afwegingen die bestuurlijk bruikbaar zijn.
Besluitzin-test
Controleer of de lezer na één alinea weet welk besluit gevraagd wordt en waarom.
AI als tegenspreker
Laat AI de zwakste plekken in een voorstel vinden en beoordeel daarna de kritiek.
Promptatelier
Ontwerp prompts voor analyse, revisie en bronkritiek zonder vertrouwelijke informatie te delen.
AI-audit
Controleer een AI-antwoord op aannames, verzinsels, eenzijdigheid en beleidsgevoelige missers.
Werkvorm in detail
Eén werkvorm laat de cursuslogica zien.
Deelnemers leren eerst zelf kritisch kijken, gebruiken daarna AI als tweede paar ogen en beoordelen vervolgens of die AI-kritiek klopt.
AI als tegenspreker bij een adviesnota
Deelnemers krijgen een korte nota met een beleidsvoorstel. Die nota bevat bewuste zwaktes: een te smalle probleemdefinitie, selectief bewijs, een valse tegenstelling en een aanbeveling die sterker klinkt dan de analyse toelaat.
- Stap 1: beoordeel de nota zonder AI.
- Stap 2: laat AI gericht kritiek leveren op argumentatie, bias en ontbrekend bewijs.
- Stap 3: beoordeel de AI-output en herschrijf de kern van het advies.
Zonder AI
De deelnemer traint eigen oordeel, begrippen en redeneringsdiscipline.
Met AI
AI vergroot het aantal perspectieven, maar moet worden aangestuurd en gecontroleerd.
Na afloop
De nota is scherper, de argumentatie eerlijker en het besluit beter verdedigbaar.
Materialen
Wat de cursus nodig heeft om compleet te worden.
De bestaande presentaties en oefeningen kunnen worden omgezet naar een samenhangend pakket voor bijeenkomsten, zelfstudie en toepassing op eigen werk.
Mini-colleges
Korte uitlegblokken over argumentatie, drogredenen, beleidslogica en AI-gebruik.
Beleidsvoorbeelden
Realistische nota's, voorstellen en adviesfragmenten met verschillende kwaliteitsniveaus.
Checklists en prompts
Werkbare formats voor probleemdefinitie, argumentatiescan, AI-tegenspraak en revisie.
Beoordelingsrubrics
Criteria voor scherpte van denken, kwaliteit van advies en professioneel AI-gebruik.
Ontwikkelroute
Van inventaris naar uitvoerbare cursus.
De eerste versie moet vooral helpen kiezen: wat hoort in de kern, wat wordt oefenmateriaal en wat blijft bronmateriaal.
Scope vastzetten
Hoofdvraag, doelgroep, leerdoelen, modules en minimale set oefeningen bepalen.
Materiaal ordenen
Presentaties, cases, oefeningen en AI-opdrachten bundelen tot één leerlijn.
Eerste les bouwen
Een eerste les of dagdeel uitwerken met slides, opdrachten, prompts en feedbackvorm.
Pilot draaien
Testen met beleidsmakers, aanscherpen op bruikbaarheid, tempo en herkenbaarheid.
Werkhypothese: geen AI-cursus en geen klassieke schrijftraining, maar een beleidscursus over beter oordelen.
Schrijven en AI zijn daarin belangrijk omdat ze het denken zichtbaar maken. De volgende stap is bepalen welke oefeningen nodig zijn voor een compacte eerste versie, en welke materialen later kunnen volgen.
Alle oefeningen Cursusroute