Werkvorm beleid

Argumentatiescan van een beleidsnota.

Een korte oefening waarin deelnemers eerst zelf de redenering toetsen, daarna AI als tegenspreker inzetten en ten slotte een betere advieskern schrijven.

Casus

Het verkeer in de gemeente Eikenhorst

De gemeente Eikenhorst wil binnen zes maanden een fietshelmverplichting invoeren voor scholieren. In de nota staat dat “iedereen ziet dat het verkeer gevaarlijker wordt”, dat ouders zich zorgen maken en dat de maatregel daarom noodzakelijk is. Als bezwaar noemt de nota vooral dat handhaving tijd kost.

De aanbevolen beslissing: voer de verplichting in en communiceer dat veiligheid boven gemak gaat.

Stap 1

Scan zonder AI

  1. Wat is de centrale claim?
  2. Welk bewijs wordt genoemd?
  3. Welke aannames blijven onuitgesproken?
  4. Welke alternatieven ontbreken?
  5. Wat moet een bestuurder weten voordat hij dit besluit neemt?

De claim is sterker dan het bewijs. “Iedereen ziet” en “ouders maken zich zorgen” zijn geen voldoende onderbouwing voor een verplichting. De nota mist ongevalscijfers, alternatieven zoals infrastructuur of voorlichting, uitvoerbaarheid, proportionaliteit en effecten op gedrag.

Stap 2

Gebruik AI als tegenspreker

Prompt: Analyseer deze beleidsnota als kritische tegenlezer. Zoek naar zwakke aannames, ontbrekend bewijs, drogredenen, alternatieve beleidsopties en vragen die een bestuurder moet stellen voordat hij beslist. Geef geen herschreven nota, maar eerst alleen kritiek en vervolgvragen.

Stap 3

Beoordeel de AI-output

Laat deelnemers de AI-kritiek niet klakkeloos accepteren. Gebruik deze controlevragen:

  • Maakt AI nieuwe aannames?
  • Vraagt AI om bewijs dat in deze beleidscontext redelijk is?
  • Ziet AI bestuurlijke gevoeligheden, of alleen logische zwaktes?
  • Welke kritiek neem je over in de herziene nota?